İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirme Zorunluluğu

İş güvenliği uzmanı görevlendirme zorunluluğu, 6331 sayılı Kanun’un getirdiği temel yükümlülüklerden biridir. İşverenler, çalışanları arasından veya dışarıdan, işyerinin iş güvenliği hizmetlerini yürütecek bir iş güvenliği uzmanı görevlendirmek zorundadır. Bu zorunluluk, işyerinin büyüklüğüne ve tehlike düzeyine göre kapsam kazanır.

Uzman görevlendirme, kâğıt üzerinde bir formalite değildir; işyerinde risk değerlendirmesinden eğitime, denetimden iyileştirmeye kadar iş güvenliği süreçlerinin profesyonelce yürütülmesini sağlar. Bu nedenle uzmanın hangi koşullarda ve nasıl görevlendirileceği mevzuatla ayrıntılı düzenlenmiştir.

Kimler Uzman Görevlendirmek Zorunda?

Çalışanı olan tüm işyerleri, iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü kapsamındadır. Ancak görevlendirmenin kapsamı (uzmanın sınıfı ve ayıracağı süre), işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişir. Tehlike sınıfı yükseldikçe ve çalışan sayısı arttıkça, gereken uzman desteği de yoğunlaşır.

Uzman Sınıfı ve Tehlike İlişkisi

İş güvenliği uzmanları, sahip oldukları belgeye göre A, B ve C sınıfına ayrılır. İşyerinin tehlike sınıfı, hangi uzman sınıfının görevlendirilebileceğini belirler:

• Az tehlikeli: En az C sınıfı uzman görevlendirilebilir
• Tehlikeli: En az B sınıfı uzman gerekir
• Çok tehlikeli: A sınıfı uzman gerekir

Görevlendirme Süresi

Uzmanın işyerine ayırması gereken süre, çalışan başına dakika olarak ve tehlike sınıfına göre belirlenir. Çok tehlikeli işyerlerinde çalışan başına daha fazla süre ayrılması gerekirken, az tehlikeli işyerlerinde bu süre daha kısadır. Toplam süre, çalışan sayısıyla çarpılarak hesaplanır. Bu hesap, uzmanın işyerine yeterli zaman ayırmasını ve hizmetin niteliğini güvence altına alır.

Uzman Nasıl Sağlanır?

İşveren, iş güvenliği uzmanını iki yoldan sağlayabilir. Birincisi, kendi çalışanları arasından uzman belgesine sahip birini görevlendirmek; ikincisi ise dışarıdan bir OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) ile anlaşmaktır. Büyük işyerleri kendi uzmanını istihdam ederken, küçük ve orta ölçekli işyerleri genellikle OSGB hizmeti tercih eder. Görevlendirme, İSG-KATİP sistemi üzerinden resmileştirilir.

Uzman Sınıfı ile Tehlike Sınıfı Eşleşmesi

İş güvenliği uzmanları sahip oldukları belgeye göre A, B ve C sınıfı olarak ayrılır. Çok tehlikeli işyerlerinde A sınıfı, tehlikeli işyerlerinde en az B sınıfı, az tehlikeli işyerlerinde ise en az C sınıfı uzman görevlendirilmesi gerekir (geçiş hükümleri saklı kalmak üzere). Yani işyerinin tehlike sınıfı, görevlendirilecek uzmanın belge sınıfını doğrudan belirler. Yanlış sınıf uzman görevlendirmek, görevlendirme yapılmamış gibi sonuç doğurabilir.

Tam Süreli mi, Kısmi Süreli mi?

Uzmanın işyerinde geçirmesi gereken süre, çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre hesaplanır. Belirli bir çalışan sayısının üzerindeki işyerleri tam zamanlı (işyerinde sürekli bulunan) uzman görevlendirmek zorundayken, daha küçük işyerleri kısmi süreli uzmanla veya OSGB hizmetiyle yükümlülüğünü yerine getirebilir. Sürenin yetersiz olması, hizmetin eksik sayılmasına yol açar; bu yüzden hesaplanan asgari süreye uyulması denetimde aranır.

Sonuç

6331 sayılı Kanun, çalışanı olan tüm işyerlerine iş güvenliği uzmanı görevlendirme zorunluluğu getirir. Görevlendirilecek uzmanın sınıfı (A, B, C) ve ayıracağı süre, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenir; çok tehlikeli işyerleri A sınıfı uzman ve daha fazla süre gerektirir. Uzman, işyerinin kendi çalışanı olabileceği gibi OSGB üzerinden de sağlanabilir ve görevlendirme İSG-KATİP‘te resmileştirilir. Uzman görevlendirmemek, tekrarlayan para cezalarına ve gerçek güvenlik açığına yol açar. Bu yükümlülük, iş güvenliğinin profesyonelce yürütülmesinin temelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayrıca inceleyin: 6331 Sayılı Kanunda Süreler ve Yükümlülük Takvimi