KKD İşyerlerinde Kullanılması Yönetmeliği

Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, işyerlerinde KKD kullanımının usul ve esaslarını belirleyen temel düzenlemedir. Bu yönetmelik, KKD’nin ne zaman, nasıl ve hangi koşullarda kullanılacağını; işverenin bu konudaki yükümlülüklerini ve KKD seçiminde dikkat edilecekleri ayrıntılı biçimde düzenler.

Yönetmeliğin en önemli ilkesi, KKD’nin bir ‘son çare’ olduğudur. KKD, ancak diğer önlemlerle tehlike yeterince kontrol edilemediğinde devreye girer; öncelik her zaman toplu korumadadır.

KKD: Son Çare İlkesi

Yönetmeliğin temel mantığı, kontrol tedbirleri hiyerarşisine dayanır. KKD, tehlikenin kaynağında ortadan kaldırılması, mühendislik önlemleri ve idari önlemler gibi yöntemler yeterli olmadığında kullanılır. Çünkü KKD yalnızca onu giyen kişiyi korur ve doğru kullanılmazsa işe yaramaz. Toplu koruma önlemleri (örneğin havalandırma veya korkuluk) ise herkesi korur ve sürekli çalışır. Bu yüzden KKD önceliği değil, tamamlayıcı son halkayı oluşturur.

İşverenin Yükümlülükleri

Yönetmelik, KKD konusunda işverene net yükümlülükler yükler:

• Risk değerlendirmesi: Hangi işte hangi KKD’nin gerektiğini belirleme
• Ücretsiz sağlama: KKD’yi çalışana bedelsiz temin etme
• Uygun KKD: Riske ve çalışana uygun donanım seçme
• Eğitim ve bilgilendirme: Doğru kullanımı öğretme
• Bakım ve yenileme: KKD’yi bakımlı ve kullanılır tutma
• Kullanım denetimi: KKD’nin gerçekten kullanılmasını sağlama

KKD Seçim Kriterleri

Yönetmelik, KKD’nin gelişigüzel değil, belirli kriterlere göre seçilmesini öngörür. Seçilen KKD; korunacak riske uygun, ilgili standartlara uygun ve CE işaretli olmalıdır. Ayrıca KKD, çalışanın sağlık durumuna uygun olmalı, doğru bedende sağlanmalı ve birlikte kullanılan diğer KKD’lerle uyumlu olmalıdır. Bu kriterler, KKD’nin gerçekten koruma sağlamasını güvence altına alır.

KKD Kullanımının Sürekliliği

Yönetmelik, KKD’nin yalnızca sağlanmasını değil, gerçekten ve doğru biçimde kullanılmasını da hedefler. İşveren, KKD kullanımını denetlemekle; çalışan ise verilen KKD’yi gerektiği işlerde doğru kullanmakla yükümlüdür. KKD’nin kullanımı bir alışkanlık ve işyeri kültürü haline gelmelidir. Sağlanan ama kullanılmayan KKD, hiçbir koruma sağlamaz; bu yüzden sürekli kullanım, yönetmeliğin asıl hedefidir.

Risk Değerlendirmesine Dayalı KKD Seçimi

KKD gelişigüzel değil, risk değerlendirmesinin ortaya koyduğu tehlikelere göre seçilir. Önce tehlike kaynağında giderilmeye çalışılır (toplu koruma); ancak bu mümkün değilse veya yeterli olmuyorsa KKD devreye girer. Seçilen donanım hem tehlikeye uygun (örneğin doğru filtreli maske) hem de çalışana uygun (beden, konfor) olmalıdır. Konforsuz veya yanlış seçilmiş KKD kullanılmadığı için koruma sağlamaz; bu yüzden çalışanın görüşü de alınmalıdır.

KKD Eğitimi ve Kullanım Denetimi

İşveren, çalışana KKD’yi ücretsiz sağlamakla kalmaz; nasıl kullanılacağını, saklanacağını ve ne zaman değiştirileceğini de öğretmek zorundadır. Yanlış takılan bir maske veya bakımsız bir emniyet kemeri, koruma sağlamadığı gibi yanlış güven duygusu yaratır. KKD kullanımının sahada denetlenmesi ve kullanmayan çalışanların uyarılması, yönetmeliğin uygulamada karşılık bulması için gereklidir.

Sonuç

KKD’lerin İşyerlerinde Kullanılması Yönetmeliği; kişisel koruyucu donanımın hangi koşullarda kullanılacağını, işverenin yükümlülüklerini ve KKD seçim kriterlerini düzenler. Temel ilke, KKD’nin kontrol hiyerarşisinde son çare olmasıdır; öncelik toplu korumadadır. İşveren; risk değerlendirmesi yapmak, KKD’yi ücretsiz sağlamak, uygun donanım seçmek, eğitim vermek, bakım yapmak ve kullanımı denetlemekle yükümlüdür. KKD riske uygun, standartlara uygun, CE işaretli ve çalışana uygun olmalıdır. Birden fazla risk varsa uyumlu KKD’ler seçilmelidir. Yönetmeliğin asıl hedefi, KKD’nin sağlanması kadar gerçekten ve doğru kullanılmasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayrıca inceleyin: Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği