İş Eldiveni Çeşitleri ve Seçimi

Özet: İş eldivenleri; mekanik, kimyasal, ısı, kesik ve elektrik gibi farklı tehlikelere karşı farklı türlerde olur. Doğru eldiven seçimi, korunacak tehlikenin türüne göre yapılmalıdır; yanlış eldiven koruma sağlamaz.

İş eldivenleri, elleri işyerindeki çeşitli tehlikelere karşı koruyan, en yaygın kullanılan kişisel koruyucu donanımlardandır. Eller, çalışmada en çok kullanılan ve bu nedenle en sık yaralanan vücut bölgesidir. Doğru eldiven, kesiklerden kimyasal yanıklara, ısıdan elektrik çarpmasına kadar pek çok tehlikeye karşı koruma sağlar.

Ancak kritik bir nokta vardır: her eldiven her işe uygun değildir. Kimyasala karşı koruyan bir eldiven kesiklere karşı işe yaramayabilir, ya da ısıya dayanıklı bir eldiven kimyasalı geçirebilir. Bu nedenle eldiven seçimi, korunacak tehlikenin doğru belirlenmesiyle başlar.

İş Eldiveni Çeşitleri

İş eldivenleri, koruma sağladıkları tehlike türüne göre çeşitlenir. Başlıca eldiven türleri şunlardır:

Mekanik koruma eldivenleri: Aşınma, sürtünme ve genel işler için
Kesilmez eldivenler: Bıçak, cam, sac gibi kesici tehlikelere karşı
Kimyasal eldivenler: Asit, baz, çözücü gibi kimyasallara karşı
Isı dirençli eldivenler: Sıcak yüzeyler ve kaynak işleri için
Soğuk koruma eldivenleri: Düşük sıcaklıklarda çalışma için
Elektrik yalıtım eldivenleri: Elektrik işlerinde

💡

Bilgi: Kimyasal eldiven seçiminde, eldiven malzemesinin korunacak kimyasala dayanıklı olması şarttır. Her eldiven malzemesi (nitril, lateks, neopren vb.) farklı kimyasallara karşı farklı direnç gösterir. Yanlış malzeme seçilen eldiven, kimyasalı geçirerek koruma sağlamaz; hatta kimyasalı cilde yakın tutarak durumu kötüleştirebilir.

Kesilmez Eldivenler

Kesilmez eldivenler, kesici ve delici tehlikelerin bulunduğu işlerde kullanılır. Bu eldivenler, kesilme direncine göre seviyelere ayrılır; tehlikenin keskinliğine göre uygun seviye seçilir. Cam, sac metal, bıçak ve benzeri kesici malzemelerle çalışanlar için hayati önem taşır. Ancak unutulmamalıdır ki ‘kesilmez’ eldivenler bile son derece keskin nesnelere karşı sınırlı koruma sağlar.

Kimyasal Koruma Eldivenleri

Kimyasallarla çalışmada eldiven seçimi en kritik konudur. Eldivenin malzemesi, korunacak kimyasala özel seçilmelidir. Ayrıca eldivenin ‘geçiş süresi’ (kimyasalın eldiveni aşma süresi) önemlidir; uzun süreli çalışmada bu süre dikkate alınmalı ve eldiven zamanında değiştirilmelidir. Kimyasal güvenlik bilgi formları, hangi eldivenin uygun olduğunu belirlemede yardımcı olur.

Doğru Eldiven Seçimi

Doğru eldiven seçimi sistematik bir yaklaşım gerektirir. Önce korunacak tehlike belirlenir (mekanik, kimyasal, ısı vb.), sonra o tehlikeye uygun eldiven türü ve koruma seviyesi seçilir. Eldivenin ele tam oturması da önemlidir; çok büyük eldiven hassasiyeti azaltır ve makineye kapılma riski yaratır, çok küçük eldiven ise yırtılabilir.

⚠️

Dikkat: Dönen makinelerde (matkap, torna, freze) eldiven kullanımı bazen tehlikelidir; eldiven dönen parçaya kapılarak eli makineye çekebilir. Bu tür işlerde eldiven kullanımı, risk değerlendirmesiyle dikkatlice değerlendirilmelidir. Her durumda eldiven takmak değil, doğru durumda doğru eldiveni takmak güvenliktir.

Eldiven Bakımı ve Değişimi

Eldivenler düzenli kontrol edilmeli ve hasar gördüğünde değiştirilmelidir. Yırtık, delik veya aşınmış eldiven koruma sağlamaz. Kimyasal eldivenler, geçiş süresi dolduğunda; kesilmez eldivenler ise kesik veya aşınma olduğunda yenilenmelidir. Yeniden kullanılabilir eldivenler temizlenip uygun şekilde saklanmalı, tek kullanımlık olanlar ise atılmalıdır.

Tehlikeye Göre Eldiven Tipi

İş eldiveni seçimi, korunulacak tehlikeye göre yapılır; tek tip eldiven her işe uymaz. Mekanik riskler (kesik, aşınma) için kesilmeye dayanıklı eldivenler, kimyasal riskler için maddeye dayanıklı geçirmez eldivenler, ısı için ısıya dayanıklı, elektrik için yalıtkan eldivenler kullanılır. Yanlış eldiven, örneğin kimyasalı geçiren bir kumaş eldiven, koruma sağlamadığı gibi maddeyi cilde hapsederek zararı artırabilir. Bu yüzden eldivenin standardı ve dayanım sınıfı kontrol edilmelidir.

Eldivenin Yarattığı Riskler

Eldiven her zaman güvenli değildir; bazı durumlarda kendisi risk yaratır. Dönen makinelerde (matkap, torna) eldiven makineye kapılıp eli içeri çekebilir; bu yüzden bu tür makinelerde eldiven kullanımı yasaktır. Ayrıca uzun süre eldiven içinde terleme cilt sorunlarına, yanlış beden eldiven ise el becerisini azaltıp başka kazalara yol açabilir. Eldiven seçiminde sadece korunacak tehlike değil, yapılan işin doğası da dikkate alınmalıdır.

Sonuç

İş eldivenleri; mekanik, kesik, kimyasal, ısı, soğuk ve elektrik gibi farklı tehlikelere karşı farklı türlerde üretilir. Doğru eldiven seçimi, korunacak tehlikenin türüne ve şiddetine göre yapılmalıdır; çünkü yanlış eldiven koruma sağlamaz ve yanlış bir güven hissi verir. Eldivenin ele tam oturması, düzenli kontrolü ve zamanında değiştirilmesi de korumanın etkinliği için şarttır. Doğru seçilen ve kullanılan eldiven, el yaralanmalarını büyük ölçüde önler.

Sıkça Sorulan Sorular

İş eldiveni çeşitleri nelerdir?+

Mekanik koruma, kesilmez, kimyasal, ısı dirençli, soğuk koruma ve elektrik yalıtım eldivenleri başlıca türlerdir; her biri farklı tehlikeye karşı korur.

Kimyasal eldiven nasıl seçilir?+

Eldiven malzemesi korunacak kimyasala dayanıklı olmalıdır; her malzeme farklı kimyasala farklı direnç gösterir. Geçiş süresi de dikkate alınmalıdır.

Dönen makinede eldiven kullanılır mı?+

Dönen makinelerde eldiven, parçaya kapılma riski yaratabilir; bu işlerde eldiven kullanımı risk değerlendirmesiyle dikkatlice değerlendirilmelidir.

Ayrıca inceleyin: İş Ayakkabısı ve Güvenlik Botu Seçimi

Bu konuyla ilgili diğer rehberler

→ İş Ayakkabısı ve Güvenlik Botu Seçimi
→ Gaz Dedektörü Çeşitleri
→ Kimyasal Gözlük ve Yüz Siperi Seçimi
→ Kesilmeye Dayanıklı Eldivenler